Każdego roku sezon jesienno-zimowy to doskonały czas na profilaktykę zdrowia czyli między innymi szczepienia ochronne. W tym czasie odnotowuje się znaczący wzrost zachorowań na choroby zakaźne układu oddechowego, w tym grypę, COVID-19 oraz RSV. Wczesne przyjęcie szczepienia umożliwia organizmowi wytworzenie odporności jeszcze przed nadejściem szczytu sezonu infekcyjnego, który zwykle przypada między listopadem a marcem.
Zatem to dobry moment, żeby przypomnieć najbardziej aktualne i potwierdzone informacje na ten temat. Są one istotne zarówno dla pacjentów, jak i dla pielęgniarek i położnych pracujących w punktach szczepień.
Kto może się zaszczepić i jak przebiega proces?
Szczepienie przeciw COVID-19 jest szczególnie zalecane osobom o obniżonej odporności, u których COVID-19 może mieć ciężki przebieg, czyli:
- osobom powyżej 60. r. ż.,
- dzieciom, młodzieży i dorosłym z chorobami współistniejącymi, czyli otyłością (BMI ≥ 25), cukrzycą, przewlekłą chorobą płuc, przewlekłą chorobą nerek, chorobą układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami neurorozwojowymi, aktywną chorobą nowotworową, chorobą immunosupresyjną lub leczeniem immunosupresyjnym,
- pensjonariuszom placówek opieki długoterminowej
- kobietom w ciąży (w celu zmniejszenia liczby powikłań COVID-19 u noworodków)
- pracownikom ochrony zdrowia, zwłaszcza mającym bezpośredni kontakt z pacjentami i materiałem zakaźnym.
E-skierowania są generowane automatycznie i dostępne w IKP. Pacjent może zapisać się na szczepienie online lub bezpośrednio w punkcie szczepień. Szczepienia są finansowane ze środków NFZ – zarówno sam preparat, jak i kwalifikacja oraz jego podanie. Ważne jest to, że w przypadku braku automatycznie wygenerowanego e-skierowania możliwe będzie jego wystawienie bezpośrednio w punkcie szczepień – i to bez konieczności wizyty w gabinecie lekarskim. Całą procedurę kwalifikacji i szczepienia wykona pielęgniarka lub położna.
Szczepienie przeciw grypie sezonowej jest zalecane wszystkim, ale w niektórych grupach ma kluczowe znaczenie – to element ochrony życia i zdrowia. To właśnie u tych pacjentów grypa najczęściej prowadzi do powikłań, hospitalizacji i zaostrzeń chorób przewlekłych:
- seniorzy (65+),
- osoby z chorobami przewlekłymikobiety w ciążydzieci od 6. miesiąca życia,
- personel medyczny, nauczyciele i opiekunowie,
Szczepienia przeciw grypie sezonowej są bezpłatne dla:
- dzieci od 6 m.ż. do 18 r. ż.,
- kobiety w ciąży,
- pacjentów powyżej 65 lat,
Szczepienia refundowane w 50% dla:
- osób między 19 a 65 rokiem życia,
- przeznaczona dla osób powyżej 60 roku życia (nie będzie ona dostępna bezpłatnie dla pacjentów od 65 lat).
Szczepienia przeciw RSV
Wirus RSV występuje najczęściej od jesieni do wiosny. U niemowląt, seniorów i osób z chorobami przewlekłymi może skończyć się zapaleniem układu oddechowego i hospitalizacją. Wirus przenosi się drogą kropelkową (kaszel, kichanie) oraz przez kontakt pośredni.
Zalecane są:
- osobom w wieku ≥60 lat,
- dorosłym ≥18 lat z chorobami współistniejącymi zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu,
- kobietom w ciąży – w celu biernej ochrony niemowląt do 6. miesiąca życia przed chorobami dolnych dróg oddechowych, czyli szczepienie mamy i przeciwciała dla dziecka.
Odpłatność za szczepionki przeciw RSV:
- bezpłatna dla osób 65+,
- bezpłatna dla kobiet w ciąży,
- 50% odpłatności dla osób 60–64 lata,
- w pozostałych grupach wiekowych – odpłatna
Szczepienie przeciw grypie sezonowej i RSV odbywa się bez skierowania generowanego w systemie IKP. Podobnie jednak jak w przypadku szczepienia przeciw COVID-19, wystawienie recepty, kwalifikację do szczepienia jak i samo szczepienie wykona pielęgniarka lub położna w punkcie szczepień.Punkty szczepień mają obowiązek prowadzić pełną dokumentację w formie elektronicznej oraz raportować do NFZ wykonane świadczenia.
Polecamy także:
Biuletyn „Campus Medyczny” – nr 01/2025 – Aktualnie obowiązujące przepisy prawne regulujące kwalifikowanie i wykonywanie szczepień ochronnych przez pielęgniarki