Pielęgniarki i położne w profilaktyce nowotworów męskich
Listopad to miesiąc, w którym szczególną uwagę poświęcamy zdrowiu mężczyzn. Akcja Movember – od słów moustache (wąsy) i November (listopad) – zachęca do zapuszczenia wąsów jako symbolu solidarności z mężczyznami chorującymi na nowotwory. To także sposób, by rozpocząć rozmowę o profilaktyce, która wciąż bywa dla wielu tematem tabu.
Wielu mężczyzn wciąż odkłada wizyty u lekarza, bagatelizuje objawy lub uważa badania profilaktyczne za „niepotrzebne”. Tymczasem choroby nowotworowe nie wybierają – mogą dotknąć każdego. Profilaktyka to nie brak odwagi, lecz dojrzałość i troska o siebie oraz najbliższych.
Rak prostaty – cichy przeciwnik
Rak prostaty to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów u mężczyzn w Polsce. Ryzyko zachorowania rośnie z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia, a choroba przez długi czas może przebiegać bezobjawowo.
Niepokojące symptomy to m.in.:
-
częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy,
-
osłabiony strumień moczu,
-
uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
-
obecność krwi w moczu lub nasieniu,
-
bóle w dolnej części pleców lub biodrach.
Podstawą profilaktyki jest badanie poziomu PSA (antygenu swoistego dla prostaty) oraz regularne wizyty u urologa.
Zgodnie z zaleceniami Narodowego Funduszu Zdrowia, mężczyźni po 50. roku życia powinni wykonywać badanie PSA przynajmniej raz w roku. Wczesne wykrycie zmian może uratować życie.
Nie mniej istotny jest styl życia — aktywność fizyczna, zbilansowana dieta i ograniczenie używek znacząco zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych.
Rak jądra – choroba młodych mężczyzn
W przeciwieństwie do raka prostaty, rak jądra dotyczy głównie młodszych mężczyzn – w wieku 15–40 lat. Choć jest to nowotwór stosunkowo rzadki, często ma charakter złośliwy.
Wczesne rozpoznanie pozwala jednak na wyleczenie w ponad 95% przypadków.
Objawy, które powinny zaniepokoić, to:
-
bezbolesny guz lub zgrubienie w jądrze,
-
uczucie ciężkości w mosznie,
-
ból lub dyskomfort w pachwinie,
-
powiększenie piersi (rzadziej).
Regularna samoobserwacja jąder to proste i skuteczne narzędzie profilaktyki, które warto promować także wśród młodych pacjentów.
Rola pielęgniarek i położnych w promocji zdrowia mężczyzn
W kampanii Movember ogromną rolę odgrywają właśnie pielęgniarki i położne – często to one jako pierwsze mają kontakt z pacjentami i mogą zachęcać do badań profilaktycznych, edukować o objawach, a przede wszystkim normalizować rozmowę o zdrowiu.
Z danych NFZ wynika, że mężczyźni rzadziej niż kobiety korzystają z badań profilaktycznych i konsultacji lekarskich. Dlatego każda rozmowa — w gabinecie, poradni, czy nawet podczas wizyty domowej — może mieć ogromne znaczenie.
Warto przypominać pacjentom, że:
-
badanie PSA jest dostępne w ramach programów profilaktycznych NFZ,
-
profilaktyka to wyraz odpowiedzialności, a nie słabości,
-
rozmowa o zdrowiu psychicznym również jest elementem dbania o siebie.
Dlaczego listopad to dobry moment, by mówić o zdrowiu mężczyzn?
Movember to nie tylko kampania o nowotworach – to ruch społeczny, który ma przełamywać stereotypy dotyczące męskości i zdrowia. Zachęca, by mężczyźni nie bali się mówić o swoich obawach, o zdrowiu psychicznym, o potrzebie badań.
Wspierajmy ich w tym. Bo troska o zdrowie – własne i innych – to prawdziwa oznaka siły.