Pielęgniarki i pielęgniarze z nowymi możliwościami w orzecznictwie ZUS
Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące orzecznictwa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Jedną z istotnych zmian jest możliwość wydawania określonych orzeczeń nie tylko przez lekarzy orzeczników, ale również przez osoby wykonujące samodzielne zawody medyczne – w tym pielęgniarki i pielęgniarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa. Zgodnie z informacją ZUS, pielęgniarki i pielęgniarze będą mogli wydawać orzeczenia w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji. Jest to obszar szczególnie bliski codziennej praktyce pielęgniarskiej, obejmujący ocenę funkcjonowania człowieka, jego samodzielności, potrzeb opiekuńczych oraz konieczności stałej lub długotrwałej pomocy innych osób. Należy podkreślić, że zmiana ma charakter ściśle określony ustawowo. Nie oznacza przejęcia przez pielęgniarki i pielęgniarzy całości orzecznictwa ZUS. Nowe kompetencje dotyczą wyłącznie wskazanego zakresu, tj. spraw związanych z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W pozostałych obszarach orzecznictwo nadal realizowane jest zgodnie z właściwością lekarzy orzeczników i komisji lekarskich ZUS. ZUS wskazuje, że pielęgniarka lub pielęgniarz wykonujący takie zadania musi posiadać: prawo wykonywania zawodu, tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa oraz co najmniej pięcioletni okres wykonywania zawodu. Takie wymagania potwierdzają, że nowe zadania mają być powierzane osobom posiadającym odpowiednie doświadczenie zawodowe i kwalifikacje specjalistyczne. Z punktu widzenia samorządu zawodowego jest to zmiana ważna nie tylko organizacyjnie, ale również symbolicznie. Po raz kolejny system prawny dostrzega, że pielęgniarki i pielęgniarze posiadają kompetencje nie tylko wykonawcze, ale także eksperckie, oceniające i decyzyjne – szczególnie w obszarze opieki nad osobami niesamodzielnymi, przewlekle chorymi i wymagającymi wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Rozszerzanie kompetencji zawodowych powinno jednak zawsze iść w parze z odpowiednim przygotowaniem, jasnymi standardami postępowania, właściwą odpowiedzialnością zawodową i prawną oraz adekwatnym wynagrodzeniem za realizację nowych zadań. To kolejny krok w kierunku wzmacniania roli pielęgniarstwa jako samodzielnego, specjalistycznego i odpowiedzialnego zawodu medycznego. Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Biuletyn Informacji Publicznej ZUS, Rynek Zdrowia.